Om de gaten in de Qatarese arbeidswetgeving aan het oog te onttrekken wordt een in opspraak geraakte benadering van “Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen” (MVO) gebruikt. Deze biedt weinig of geen bescherming aan migrantenarbeiders, waarschuwt de International Trade Union Confederation (ITUC (Internationaal Vakverbond)).

Sharan Burrow, algemeen secretaris van de ITUC meent dat Qatar een staat is die gemanaged wordt als een groot bedrijf, omdat de regering nalaat verantwoordelijkheid te nemen voor de werknemers in het land.

De Qatar Foundation en het hoge commissariaat Q22 hebben een grote reeks “werknemersstatuten” aangekondigd, maar geen van deze documenten is openbaar gemaakt of besproken met vakbonden. Werknemers tasten in het duister over hun rechten.

“Qatar, het rijkste land ter wereld per hoofd van de bevolking, gebruikt het MVO-model dat door multinationals in ontwikkelingslanden wordt toegepast, een model dat al honderden levens heeft gekost, onlangs nog bij fabrieksbranden in Bangladesh.

“Deze schreden op het MVO-pad zonder de zwakheden van de arbeidswetgeving aan te pakken is slecht voor het bedrijfsleven en slecht voor het land”, zei Sharan Burrow.

Statuten worden onderworpen aan de nationale Qatarese wetten die niet voldoen aan de internationale normen van de VN. De ITUC heeft het hoge commissariaat van Qatar 22 aangeschreven en bezorgdheid geuit over het proces en de inhoud van het werknemersstatuut.

“Migrantenarbeiders worden door deze statuten in Qatar niet beter beschermd dan door de Qatarese wet.”

“Internationale vakbonden blijven campagne voeren zodat alle werknemers in Qatar het recht hebben op de vorming van en deelname aan een vakbond en collectieve arbeidsonderhandelingen – rechten die zijn vastgelegd in internationale normen,” aldus Sharan Burrow.

In de laatste maanden is de druk op Qatar en andere Golfstaten opgevoerd om iets te doen aan het misbruik van werknemers.

Een nieuw onderzoek naar mensenhandel door de Internationals Arbeidsorganisatie (IAO) heeft aangetoond dat expat-werknemers in het Midden-Oosten als groep de meeste kans lopen het slachtoffer te worden van dwangarbeid.

Het rapport benadrukte de “inherent problematische aard” van het beperkende Kafala (sponsor-)systeem, waarmee een ongelijke machtsverhouding tussen werkgever en werknemer wordt vastgelegd.

“Bepaalde achterdeurtjes in de Qatarese arbeidswetgeving hebben tot gevolg dat in Qatar migrantenarbeiders geen toestemming hebben tot beëindiging van een oneerlijk arbeidscontract of verandering van werkgever, waarmee toestanden van 21ste-eeuwse slavernij gecreëerd worden.

“Hervorming van de Qatarese arbeidswetgeving en aanpassing aan internationale normen is de enige manier om werknemers in Qatar rechten te bieden”, zegt Sharan Burrow.