Een Franse voetballer heeft gedreigd met een hongerstaking in een wanhopige poging om Qatar te kunnen verlaten met zijn jonge gezin.

Zahir Belounis, 33, zit al twee jaar vast in Qatar. Zijn club Al-Jaish weigert zijn uitreisvisum te tekenen, tenzij hij een rechtszaak wegens 23 maanden achterstallig loon tegen hen laat schieten.

“Dit is een echte nachtmerrie”, vertelde Belounis aan Equal Times. “Het is erg moeilijk voor mijn familie en mijzelf. Ik ga in hongerstaking als er niets gebeurt, dat is het enige wat me nog rest.”

Het verhaal van Belounis volgt snel op de start van een nieuwe campagne van Equal Times en de ITUC, waarin met “Rerun the Vote” de FIFA wordt aangespoord de stemming voor het WK 2022 over te doen. Zo kan dit kampioenschap in een land georganiseerd worden waar de rechten van werknemers wel gerespecteerd worden.

Meer dan een miljoen migrantenarbeiders vormen 94% van de arbeidskrachten in Qatar. De meesten werken in de bouw en hebben te maken met afschuwelijke arbeidsomstandigheden: 15 uur per dag, zes dagen per week voor een gemiddeld loon van 8 Amerikaanse dollar per dag.

Ondanks dat Belounis een voetballer is, een middenvelder die clubvoetbal speelde in Frankrijk, Maleisië en Zwitserland, is ook hij in Qatar het slachtoffer van uitbuiting geworden.

In 2007 tekende hij bij Al-Jaish, een club gelieerd aan het Qatarese leger en de Duitse topclub FC Schalke 04.

Toen het eerste contract van Belounis in 2010 eindigde, zei hij tegen de club dat hij weg wilde. In een vergadering in Wenen overtuigden de bazen van Al-Jaish hem om een vijfjarig contract met de club te tekenen.

Als aanvoerder van het team bracht Belounis Al-Jaish van de tweede divisie naar de hoogste afdeling van het betaald voetbal in Qatar, de Stars League.

Op een zeker moment kreeg hij zelfs een tijdelijk Qatarees staatsburgerschap zodat hij voor Al-Jaish kon spelen tijdens het militaire WK voetbal in Brazilië.

Geen contract, geen betaling

Bij terugkeer in Qatar werd zijn staatsburgerschap echter ingenomen.

Belounis kreeg te horen dat hij was uitgeleend aan een club uit de tweede divisie, Al-Markhya, en dat zijn contract met zijn oorspronkelijke club volledig zou worden nageleefd.

Nadat hij maanden had gewacht op betaling, startte Belounis een rechtszaak om het verschuldigde geld terug te vorderen. Hij moest andere advocaten zoeken toen hij erachter kwam dat het kantoor nauwe betrekkingen had met hooggeplaatste personen binnen Al-Jaish.

De club had tijdens zijn eerste vier jaar in Qatar nagelaten hem als speler bij de nationale voetbalfederatie te registreren en ontkent dat hij onder contract is. Ze geven hem nog wel toestemming om in de accommodatie van de club te blijven wonen.

Na afloop van zijn uitleenperiode vroeg hij om naleving van het Al-Jaish-contract, maar dat weigerden ze.

In plaats daarvan droeg de club hem op om een document te tekenen waarin hij bevestigde dat men hem niets schuldig was en daarna zou hij betaald krijgen.

Hij voert aan dat de sportief directeur van Al-Jaish, Youssef Dasmal, hem daarna vertelde dat als hij dit document niet tekende, de club hem geen toestemming zou geven om Qatar te verlaten.

In het beruchte “kafala”-systeem heeft de werkgever van een migrantenarbeider de macht om te beslissen of deze persoon een uitreisvisum krijgt om het land te kunnen verlaten.

Al-Jaish geeft Belounis geen uitreisvisum tenzij hij zijn klacht intrekt. “Maar dat doe ik niet. Het is een principekwestie geworden. Ik heb de afgelopen 23 maanden niets betaald gekregen, dat is niet te tolereren.”

Belounis zegt dat de ervaring een zware wissel heeft getrokken op hemzelf en zijn familie.

“Voor mijn vrouw en mijn twee jonge kinderen is de spanning onhoudbaar. We komen rond met de kleine reserves die we nog hebben en we krijgen wat hulp van de Franse gemeenschap.”

“Open je ogen”

De ervaring van Belounis is verre van uitzonderlijk.

De Marokkaanse international Abdeslam Ouaddou kon eindelijk in november 2012 het land verlaten en terugkeren naar zijn huis in Nancy, Frankrijk, na een geschil met zijn club Qatar Sports Club. Hij is nog steeds bezig met een felle juridische strijd om zijn verschuldigde loon terug te vorderen.

“Ik kreeg pas toestemming om Qatar te verlaten nadat ik zoveel herrie had gemaakt dat de club mijzelf en mijn familie een uitreisvisum gaf, om niet publiekelijk aan de schandpaal genageld te worden”, vertelde Ouaddou aan Equal Times.

“Ik zal vanuit hier in Frankrijk blijven vechten voor mijn rechten en Zahir zou hetzelfde mogen doen. En dan hebben we het nog niet eens over de duizenden gewone migrantenarbeiders die tegenwoordig in Qatar als slaven behandeld worden.”

Jaarlijks komen in Qatar honderden migrantenarbeiders per jaar te overlijden. Qatar heeft in de planning nog eens één miljoen mensen aan te voeren om de stadions en de andere infrastructuur voor het WK af te ronden.

Tenzij arbeidshervormingen doorgevoerd worden zullen er nog velen sterven.

Recentelijk werd een nieuw werknemersstatuut gelanceerd om “te zorgen voor een blijvend nalatenschap van welzijnsnormen voor werknemers in Qatar”, volgens Dario Cadavid, Kwaliteitsbewaking en integratiemanager van het hoge commissariaat Qatar 2022.

Maar Sharan Burrow, algemeen secretaris van de ITUC, bekritiseerde het statuut, dat nog altijd openbaar gemaakt moet worden, omdat het niets doet om migrantenarbeiders te beschermen.

“In de afgelopen jaren zijn er veel beloftes geweest, meer geen concrete acties. Nu moeten we geloven dat een Statuut dat nog niet eens openbaar gemaakt is alle problemen uit de wereld zal helpen”, zegt ze.

“Migrantenarbeiders hebben behoefte aan vrijheid van vereniging en andere fundamentele rechten. Als lid van de Internationale Arbeidsorganisatie moet Qatar deze rechten verwezenlijken.”

Voor Belounis is het moment aangebroken dat Qatar de juiste keuzes maakt.
“Ik heb een grote achting voor dit land, voor haar leiders, maar er zijn ook oneerlijke mensen in Qatar”, zegt Belounis.

“Ik heb maar één ding te zeggen: luister naar mij en open je ogen.”